Claire Vanhonnacker

Claire, de Deerlijkse Nachtegaal

In 1973 doet een vrij onbekende Deerlijkse zangeres mee aan de wedstrijd ‘Ontdek de Ster’ op de BRT. Ze raakt tot in de finale en brengt er op een heel subtiele docht schitterende wijze het liedje ‘Suzanne’ van Leonard Cohen. De net twintig geworden Marie-Claire Vanhonnacker wordt er knap tweede mee. Enkel Sofie moet ze laten voorgaan. Eerder dat jaar heeft ze een tweede plaats behaald in het ‘Singe Sange Jo’ concours, ook op televisie. Marie-Claire wordt kortweg Claire en zal in de Vlaamse showbizz nog hoge toppen scheren. Ze scoort hits met haar versie van ‘Op de purper hei’ en vooral met ‘Vreemde Vogels’. Ze treedt op met ondermeer Henk van Montfoort, Willem Vermandere en Miel Cools.

Maar hoe is Claire eigenlijk zo ver kunnen komen? Wie of wat zijn haar voorbeelden en drijfveren en waarom verlaat ze na nog geen tien jaar ontgoocheld het podium? Dit is het verhaal van Claire, kortstondig wereldberoemd in Vlaanderen. Binnenkort is het vijftien jaar geleden dat Claire het leven liet in een verkeersongeval. Een uitgelezen gelegenheid dus om even stil te staan bij haar veel te korte carrière en leven.

Claire bij een optreden in de Sint-Columbakerk circa 1970 (foto eigendom familie Vanhonnacker).

Claire wordt als Marie-Claire Vanhonnacker op 17 oktober 1953 geboren te Waregem. Ze is het derde van de vier kinderen van Frans - bekend melkventer - en Maria Van Assche uit de Tapuitstraat in Deerlijk, na Paul, Rita en voor Johan. De zangmicrobe heeft Claire vroeg te pakken, want reeds tijdens haar humaniora aan het O.L.V. Hemelvaartinstituut te Waregem luistert zij als solist en voorzanger de misvieringen op. Haar ware zangtalent komt tot uiting in de KLJ, waarvan ze op haar dertiende lid wordt.  Ze verzorgt voor deze en andere jeugdbewegingen optredens en zingt ook op feesten. Ondertussen zorgen vier jaar notenleer en twee jaar opleiding klassieke Spaanse gitaar ervoor dat Claire zichzelf bij het zingen kan begeleiden. Toch droomt ze ervan ooit met een eigen begeleidingsgroep naar buiten te komen. Door deel te nemen aan zangwedstrijden, optie treden in het voorprogramma van kleinkunstfestivals en bij andere gelegenheden, valt ze steeds meer op en overstijgt zo haal lokale bekendheid.

Rond 1970 komt Claires carrière in een stroomversnelling terecht als ze het voorprogramma van Miel Cools mag verzorgen. Ze wordt tijdens dat optreden opgemerkt door een concertorganisator, met als resultaat een optreden als voorprogramma van Willem Vermandere. Nog in dezelfde periode vindt de zangeres een begeleidingsgroep in het Meens kleinkunstensemble Terpischoree. Tijdens de optredens met de groep wint Claire naar eigen zeggen veel plankenvastheid, ‘metier’, bij. Met Terpischoree zet ze ook haar eerste stappen in een opnamestudio en neemt een single op. Die doet het niet goed en al na een jaar verlaat Claire door muzikale meningsverschillen de groep. Gestaag bouwt de zangeres verder aan haar loopbaan. Soms helpt het toeval haar een handje. Op een bepaald moment zijn de Antwerpse Vaganten voor een optreden in onze streek. Eén van de leen van deze folkgroep - die in 1963 laureaat werd in de wedstrijd Ontdek de Ster - woont een misviering bij in de kerk te Deerlijk. Tijdens deze viering brengt Claire het vredeslied samen met groot orkest. De ‘Vagant’ praat achteraf nog wat na met haar en belooft haar te zullen steunen. Hierna hoort ze een hele tijd niets meer van hem. Tot zij op een dag een telefoontje krijgt en dezelfde man haar uitnodigt om die avond nog samen met de Vaganten op te treden. Natuurlijk kan Claire dit aanbod niet afslaan. Ze treedt met de groep op te Heule en te Oostende, samen met Lea Couzin en Marleen. Ondertussen heeft Claire werk gevonden bij de post in Vichte. Ze is er de enige vrouw tussen ongeveer twintig mannen; dezelfde mannen zullen haar nog door dik en dun steunen in de gooi naar winst in Ontdek de Ster.

In 1972 treedt Claire zelfs op in de gevangenis van Gent. Een heel speciale sfeer om op te treden en een zeer enthousiast en dankbaar publiek, in haar eigen bewoordingen. Ze wordt zelfs gevraagd om nog eens terug te komen. Eigenlijk maakt haar optreden deel uit van een gevanginsshow, die nadien nog in verschillende andere Belgische gevangenissen gebracht wordt. De show omvat naast zang ook voordracht, sketches, enz.

Op zondag 13 april 1975 wordt de show voor de eerste maal opgevoerd voor een ‘gewoon’ publiek, dit in de meisjesschool in Ooigem. De organisatie berust in handen van het Davidsfonds van Ooigem, met medewerking van De Deerlijkse Vrienden. Treden op: Claire, DJ Renato, Gogogirls, Filip Buysschaert en De Deerlijkse Vrienden. In het muzikale gedeelte steken versies van nummers zoals ’t Is weer voorbij van Gerard Cox, Een Roosje, mijn roosje van Conny Vandenbos, Father & Son van Cat Stevens en Fiets van Herman Van Veen. Claire brengt het nummer Suzanne van Leonard Cohen. Met haar versie van dit lied had ze anderhalf jaar eerder de tweede plaats behaald in de wedstrijd Ontdek de Ster op de BRT. Die Ontdek de Ster betekent voor haar de echte doorbraak. Ze doorstaat met glans de voorselectie met 500 kandidaten. Ook de halve finales vormen geen probleem en samen met vijf anderen belandt ze in de superfinale. Claire bewaart op een voobeeldige wijze haar kalmte; iets wat van presentator Jan Theys niet kan worden gezegd. Nadat hij zich eerst van naam heeft vergist, vergeet hij zowaar haar naam. Toch krijgt Claire niet alles op een blaadje gepresenteerd. In het begin heeft de jury kritiek op haar uitspraak. Daar wordt aan gewerkt en in de finale is die al veel beter. Haar vrees dat ze, door te veel op haar uitspraak te letten, te weinig gevoel in haar lied Suzanne zou kunnen leggen, blijkt ongegrond. Op 4 november 1973 behaalt ze een eervolle tweede plaats, na de 17-jarige Sofie, een Antwerpse zangeres die net als Claire haar doorbraak zou beleven in deze wedstrijd en die op vandaag nog steeds actief is als zangeres.

De enhousiaste reacties stromen van overal binnen. Bij haar thuis in de Tapuitstraat komen heel wat mensen langs; honderden kaartjes met gelukwensen worden afgegeven en de woonkamer wordt omgetoverd in een bloemenzaak. Op een hoogst originele manier krijgt ze een boeket rode rozen aangeboden van de Duitse zanger Freddy Breck. Bij een optreden in de Deerlijkse sporthal roept hij Claire, die zijn voorprogramma verzorgt, op het podium en biedt haar de bloemen aan. Tegelijkertijd krijgt ze regelmatig de vraag of ze niet ontgoocheld si met haar tweede plaats. Dit vindt zijn helemaal geen probleem, ze is nu toch al zover geraakt. Het is in 1973 trouwens niet voor het eerst dat Claire een tweede stek behaalt in een liedjeswedstrijd. In het programma Singe Sange Jo – een onderdeel van Tienerklanken waarbij alleen artiesten met Nederlandstalig oeuvre aan bod komen en met als presentator Jo ‘met de banjo’ De Clerck – is ze datzelfde jaar al eens tweede geworden.

Claire rond de periode van de grote doorbraak met Vreemde Vogels (foto eigendom familie Vanhonnacker).

Claire kijkt inmiddels verder en wil van zingen haar beroep maken. Tevens wil ze van kleinkunst overschakelen naar het luisterlied, een genre waar volgens haar een groter publiek warm voor loopt. Ook het opnemen van een plaat stat op het programma. Toch houdt een behoedzame Claire voorlopig de boot af en neemt geen overhaaste beslissingen. Ze weet dat haar moment wel nog zal komen. Haar optreden tijdens de huwelijksmis van zus Rita in 1974 maakt op velen een diepe indruk, met als gevolg dat de aanbiedingen voor dergelijke optredens vlot binnenkomen. Enkele van haar vriendenvinden het echter jammer dat Claire ‘ter plaatse blijft trappelen’ en besluiten een fanclub te stichten. Het voornaamste doel was haar meer optredens te bezorgen. Zo begeleidt ze meermaals de eucharistievieringen op de wijk De Biest in Waregem en is er een optreden in het Waregemse Cultureel Centrum, samen met onder meer Urbanus van Anus. Maar de klap op de vuurpijl zou nog volgen. Op aandringen van het clubje voorziet Claire in het opnemen van een plaat. Een West-Vlaamse zakenman – van wie de naam niet werd achterhaald – werpt zich op als manager. Hij neemt Claire mee naar de muziekuitgeverij Intersong-Primavera in Brussel. Daar maakt ze kennis Walter Ertvelt. Deze tekstschrijver en producer had eerder al met Miek en Roel gewerkt. Ertvelt stelt hen zijn recente bewerking van het Amerikaanse Rhinestone Cowboy voor. Dat nummer had hij reeds rond 1972 leren kennen via Intersong-Primavera. Het was in de VS en Canada verschenen op single en behoorde tot een Amerikaanse muziekcatalogus die zijn werkgever in subuitgave had. Ertvelt geraakte danig gecharmeerd door het nummer, in zoverre zelfs dat hij zijn baas Lammy Van den Hout (één van de mannen achter het succes van Soeur Sourire’s Dominique) kon overtuigen om het in originele singleversie uit te brengen in Vlaanderen. Het sloeg echter niet aan en Ertvelt stond terug bij af. Toch bleef hij rotsvast overtuigd van de kwaliteiten van Rhinestone Cowboy en hij bewerkte en vertaalde de tekst. Vreemde Vogels was geboren! Het nummer bleef nog even in een lade liggen tot Claire zich dus aanbiedt bij Intersong-Primavera… Ertvelt laat hen het nummer horen even later ook zijn versie. De tekstschrijver is onder de indruk van Claires stem en ziet in haar de perfecte vertolkster van zijn creatie. Vanaf dat moment gaat alles heel snel. Afspraken worden gemaakt en enkele dagen later is er de opname van Vreemde Vogels. Daartoe wordt de Joker-studio in Schelle geboekt. Het arrangement van deze eerste versie is van de hand van Luc Smets, bekend geworden als zanger van de Antwerpse groep The Pebbles. Begin 1970 had hij deze groep verlaten om meer achter de schermen te werken. Smets heeft gekozen voor een countrystijl die het originele Rhinestone Cowboy tamelijk dicht benadert.

Bij de opname wordt Claire begeleid door studiomuzikanten onder leiding van Smets en door een achtergrondzangeres, de Nederlands-Indonesische Patricia Maessen, die samen met haar zussen Bianca en Stella op dat moment de bekende meidengroep The Hearts of Soul vormt. Deze zangeressen hadden eerder al voor Nederland deelgenomen aan het Eurovisiesongfestival. Later doen de zussen ook optredens en studiowerk in België en ontmoeten er Luc Smets. Dit resulteert in een samenwerking onder de naam Dream Express. In 1977 doet deze groep mee aan het Songfestival met het bekende nummer A million in one, two, three. In 1982 brengt Stella voor België Si tu aimes ma musique op datzelfde festival. De opname verloopt voorspoedig en wordt op casette gezet. Na een tijde nemen Walter Ertvelt en Lammy Van den Hout (alter ego Erik Franssen) contact op met Monopole Records in Heist-op-den-Berg, met de bedoeling op basis van hun productie een plaat te maken. Het bandje komt terecht op het bureau van Peter West (pseudoniem van Leopold Nijs en zelf ooit zanger), die bij Monopole Records nog maar net promotieman en producer is geworden. Hij ziet het enorme (hit)potentieel van de combinatie Vreemde Vogels tegenover Claire en meldt dit aan zijn directie. Ook deze mensen zijn aangenaam verrast door Claires volle, glasheldere stem. Na een korte tijd wordt besloten om haar een contract te geven en een singel op te nemen.

Claires debuutnummer ligt voor de hand: uiteraard wordt teruggegrepen op Vreemde Vogels. Als tweede nummer (b-kant) kiest men voor Bona Conscientia. Wel wordt ervoor geopteerd de opname van Intersong-Primavera niet te weerhouden. Martin De Haeck, de vaste arrangeur en producer van Monopole Records, wordt opgedragen om een nieuw arrangement te schrijven. Ook hij onderkent het unieke karakter van Claires stem in combinatie met Vreemde Vogels, maar wil er -door piano, dwarsfluit, meer violen en maar liefst vijf backing-vocals aan toe te voegen – een ruimer geheel van maken. Als vrouwelijke ‘backings’ wordt het gelegenheidstrio Patricia Maessen, Claude Lombard en Joanna Pacquette aangetrokken, in studiomiddens beter bekend als The NaNa’s. De twee mannen in het achtergrondkoortje zijn William Driessens en Jef Dignef. Na enkele weken is De Haecks werk af en de platenfirma bestelt studiomuzikanten. De nieuwe versie van Vreemde Vogels wordt opgenomen in de Tamara King Sudio’s in Heist-op-den-Berg, met De Haeck als producer en studio-eigenaar Luc Derdin als geluidstechnicus. Diezelfde Derdin vormde vroeger, samen met de eerder vernoemde Peter West en Bobby Prins, het orkest The Hitboys. Hierna komt Bona Conscientia aan de beurt en al gauw is de opname afgewerkt. Deze wordt meteen goedgekeurd door Monopole Records. Dan volgt de tecnhische realisatie en uiteindelijk verschijnt de single.

Foto Wikipedia

Tussen het overhandigen van het cassetje aan Martin De Haeck en het uitbrengen van de plaat zitten maar vijf weken. In het Waregemse Cultureel Centrum wordt de single officieel voorgesteld. Bij het binnenkomen ontvangen de genodigden een vogel opgevuld met doopsuiker. De directeur van de platenfirma, Leon Lambrechts, is aanwezig samen met Martin De Haeck en Walter Ertvelt. Claire is de fans en platenfirma heel dankbaar voor de geboden kansen en brengt enkele nummers uit haar repertoire dat reeds zo’n veertig nummers behelst: Suzanne, waar het allemaal mee begon, De oudjes, Een ander, Samen thuis en natuurlijk Vreemde Vogels. Het geheel wordt zelfs vastgelegd op film. Ook het grote publiek valt voor Claire. Haar eerste single is meteen een schot in de roos: in korte tijd gaan van Vreemde Vogels meer dan 70.000 exemplaren de deur uit. De jonge vrouw uit Deerlijk bereikt in juli 1975 haar hoogste notering met het nummer 14 in de Vlaamse hitlijsten; in Nederland staat ze zelfs zes weken op nummer 1! Vreemde Vogels wordt de grootste hit uit Claires carrière – zelfs nu nog is het nummer regelmatig op de radio te horen – en geeft haar overal grote erkenning. De Haecks werk is dan ook heel dynamisch en verfrissend te noemen. Samen met een uitegkiende productie behoort Vreemde Vogels tot de toppers uit het genre in de jaren 70. Claire zal in de komende jaren nog een aantal singles opnemen en ook een lp. Altijd is de kwaliteit van een hoog niveau.

Bescheiden als ze is, komt de zangeres echter nooit met een eigen nummer op de proppen. Deze taak laat ze over aan de mensen van de platenfirma en haar bijhorende muziek- en tekstschrijvers. Zo neemt Claire van Jan Puimège, een rijzende ster aan het Antwerpse kleinkunstfirmament, een aantal nummers op. Anderzijds zijn een deel van Claires nummers covers van Amerikaanse en Franstalige nummers, voorzien van een Nederlandstalige tekst door onder meer Walter Ertvelt. Ook brengt ze eigen versies van bekende Nederlandstalige nummers. Hiervoor werkt ze een aantal keer samen met Henk van Montfoort, zoals bij Op de purp’re hei. Claire treedt op in alle hoeken van Vlaanderen. Toch blijft ze heel nuchter en bescheiden bij dit succes. Ze geniet er wel van, maar beseft dat het heel vluchtig kan zijn. Claire is niet iemand die per se een ster wil zijn. Zo maakt ze – ondanks haar vroeger wens – van haar hobby nooit haar beroep, integendeel. Ze blijft werken in het postkantoor van Vichte, waardoor ze elke morgen heel vroeg moet opstaan. Later vertelt ze in een aantal interviews daar meer over: Ik vond dat plaatje Vreemde Vogels maken wel leuk, maar mijn ouders zeiden toch: Waar ga jij nu terechtkomen? En ik ervoer dat zelf ook wel een beetje zo. Ik ben nooit gaan zweven. Ik liep trouwens niet zo hoog op met die wereld van glamour en glitter. … Ik had geen vrienden in het milieu. Meer zelfs: ik ergerde me nogal aan de oppervlakkigheid van de gesprekken … In een ander interview: Ik ben een doodgewone, gelukkige huisvrouw. Ik ga elke dag uit werken en geniet veel van mijn privé-leven. Mijn showjaren spelen nog nauwelijks een rol. Ik ben blij dat ik het allemaal heb meegemaakt. Maar er zijn nog meer fantastische mensen en dingenin het leven. Met deze laatste zin doelde Claire op een nieuwe fase in haar leven. Omstreeks 1980 is ze immers definitief en zonder spijt uit de showbizz gestapt. Tijd om een nieuw leven op te bouwen, om een gezin te stichten. Weduwnaar Paul De Moor brengt haar die mogelijkheid. In 1986 huwt ze met de Aalstenaar en vestigt zich in Hofstade, samen met de twee kinderen uit zijn vorig huwelijk. Het jaar voordien heeft ze de post te Vichte verlaten, maar is bij dezelfde werkgever gebleven. Na haar huwelijk bedient ze namelijk een bijkantoor in Gijzegem. Claire vindt rust in een gelukkig huwelijk en bloeit verder open. Aan dat geluk komt op zondag 8 november 1992 een abrupt einde. Claire komt samen met haar man en een bevriend koppel om in een verkeersongeval op grondgebied Buggenhout. Ze zijn op de terugweg van een verjaardagsfeestje. Iedereen die Claire kent, is door dit onverwachte heengaan geschokt, zowel het publiek als mensen uit de showbizz. Nog eenmaal staat de woonkamer van haar ouders vol met bloemen en kaartjes. Ditmaal echter van een heel andere soort. Eén van Claires laatste singles heeft als titel: Zondag zonder zorgen/Als jij mij hier achterlaat. Het is helaas net het omgekeerde geworden. Het is een zondag vol zorgen geworden en Claire heeft ons verweesd achtergelaten. Of de titel van har allerlaatste single: Wat ik jou nog zeggen wou/Zonder jou…

Bronnen: artikel geschreven door Laurent Tack uit ‘Derlike’ - tijdschrift van de Heemkring Dorp en Toren vzw, Deerlijk. - Website Dorp en Toren